Adana Müzeleri

Çukurova’nın kalbi Adana, binlerce yıllık tarihi boyunca sayısız uygarlığın iz bıraktığı topraklar üzerinde kurulmuştur. Hititlerden Osmanlı'ya uzanan bu geçmiş, kentten çıkarılan benzersiz kültür varlıklarıyla taçlandırılmıştır. Adana'nın tarihi, sanatsal ve geleneksel kültürünü yakından tanımak isteyenler için şehirdeki müzeler eşsiz birer zaman kapsülüdür. Bu yazımızda, Çukurova’nın belleği kabul edilen en önemli Adana müzelerini inceleyerek gezi planınıza katkı sunacağız.

Adana'da Müze Gezisi Nasıl Planlanır?

Adana’da müzeleri kapsayan keyifli bir gezi için planlama yapmak ve coğrafi dağılımı göz önünde bulundurmak önemlidir. Şehir merkezindeki birçok müze yürüme mesafesindeyken, bazıları ise merkezin dışındadır. Gezi planınızı yaparken şu temel adımları izleyebilirsiniz:

• Ziyaret etmek istediğiniz müzelerin konumlarını işaretleyerek rotalar oluşturmalısınız. Merkezdeki müzeler Seyhan'da yoğunlaşırken, mozaik müzeleri Yüreğir ilçesindedir.
• Ziyaret günlerini, tadilat durumlarını ve açılış saatlerini yola çıkmadan önce mutlaka Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmî internet sayfalarından teyit etmelisiniz.
• Akdeniz iklimi nedeniyle, yaz aylarında yapacağınız gezilerde açık alanlar için şapka, güneş kremi ve su gibi temel ihtiyaçları yanınızda bulundurmalısınız.
• Eserleri kronolojik sırayla incelemek, Çukurova tarihinin gelişim süreçlerini ve bölgenin kültürel katmanlarını daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır.

Adana Arkeoloji Müzesi

Seyhan ilçesinin Döşeme Mahallesi'nde yer alan Adana Arkeoloji Müzesi, 1924 yılında kurulmuş olup Türkiye'nin en eski on müzesinden biridir. Çevreden toplanan eserlerle kurulan müze, zamanla zenginleşerek modern çehresine kavuşmuştur. Müzenin yuvası, tarihi Adana Milli Mensucat Fabrikası'nın restore edilmesiyle oluşturulan devasa müze kompleksidir. Bu kompleks, Türkiye’nin en büyük müze kompleksidir.

Arkeoloji bölümü, prehistorik dönemlerden itibaren insanlığın gelişim serüvenini canlandırmalar ve bilgilendirici panolar eşliğinde sunar. Müzede öne çıkan detaylar şunlardır:

• İki boğanın çektiği bir savaş arabası üzerinde yükselen ve Hitit fırtına tanrısını betimleyen "Arabalı Tanrı Tarhunda Heykeli" müzenin en ünlü eseridir.
• Akhilleus’un hayatından sahnelerin işlendiği "Akhilleus Lahdi" ile dikkat çekici tasarımıyla öne çıkan "Antropoid Lahit" Roma dönemi eserlerindendir.
• Tarsus Gözlükule, Mersin Yumuktepe ve Ceyhan Sirkeli kazılarından çıkarılan prehistorik aletler, pişmiş toprak kaplar ve silindir mühürler sergilenmektedir.
• Sikke ve Kazılar Salonu'nda, paranın icadından Osmanlı dönemine kadar olan geniş bir kronolojide basılmış binlerce sikke sergilenmektedir.

Adana Sinema Müzesi

Seyhan ilçesinde, Seyhan Nehrinin batı kıyısında yer alan Adana Sinema Müzesi, Türk sinema tarihine adanmış önemli merkezlerdendir. 2011 yılında açılan yapı, Türkiye’nin ikinci sinema müzesidir. Müze binası, restore edilmiş iki katlı tarihi bir Adana evidir. Türk sinemasına yön veren çok sayıda sanatçı yetiştiren kentte bu müze, sanatsal kimliği korumak adına büyük önem taşır.

Zemin katında film afişlerinin sergili olduğu müzede, afişlerdeki en az bir ismin Adanalı olması şartı aranmaktadır. Konağın odalarında sinemaseverleri bekleyen değerli bölümler şunlardır:

• Yılmaz Güney’e adanmış özel odada, sanatçının kişisel eşyaları, fotoğrafları, rol aldığı filmlerin afişleri ve balmumu büstü sergilenmektedir.
• Özel odalarda Şener Şen, babası Ali Şen, Aytaç Arman ve Menderes Samancılar gibi ünlü sinemacıların kişisel hatıraları sergilenmektedir.
• Eserleri beyaz perdeye uyarlanan Yaşar Kemal, Orhan Kemal ve Muzaffer İzgü gibi büyük yazarların çalışma odaları ve biyografileri bulunmaktadır.
• Üst katta yer alan kütüphanede sinema tarihçisi Alberto Modiano tarafından bağışlanan yaklaşık 3500 adet kitap araştırmacılara sunulmaktadır.

Misis Mozaik Müzesi

Yüreğir ilçesi Yakapınar mahallesinde yer alan Misis Mozaik Müzesi, Çukurova’nın erken mozaik sanatını yansıtan en özgün müzelerden biridir. Müze, 1956 yılındaki kazılarda ortaya çıkarılan taban mozaiklerini korumak amacıyla 1959'da kurulmuştur. Eserler, antik Mopsuestia kentindeki 4. yüzyıl bazilikasına aittir.

Müze, Türkiye’de yerinde koruma müzeciliğinin ilk örneklerindendir. Mozaikler günümüzde daha sağlıklı korunması amacıyla Seyhan ilçesindeki Yeni Adana Müze Kompleksi bünyesindeki Mozaik Teşhir Salonu'nda sergilenir. En çarpıcı eserler şunlardır:

• Müzenin en değerli eseri olan "Nuh'un Gemisi Mozaiği", tufan anlatısını tasvir eden dünyadaki en erken mozaik örnekleri arasındadır.
• Mozaiğin ortasındaki Nuh'un Gemisi'nden çiftler halinde çıkan 23 farklı kuş ve vahşi hayvan figürü incelikle işlenmiştir.
• Eski Ahit hikâyelerinden esinlenerek yapılan, Samson’un aslanla olan mücadelesini tasvir eden "Samson Mozaiği" diğer önemli eserdir.
• Yapımda kullanılan küçük renkli taşlar; geometrik desenler, bitkisel ve insan figürleri şeklinde sınıflandırılarak estetik anlayışı yansıtır.

Atatürk Evi Müzesi

Seyhan ilçesinde, Seyhan Caddesi üzerinde yer alan Atatürk Evi Müzesi, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Adana seyahatleri sırasında konakladığı tarihi bir yapıdır. Geleneksel Adana evleri mimarisine sahip olan bu iki katlı konak, 19. yüzyıla tarihlenmektedir ve Ramazanoğulları ailesine aittir. Atatürk ve eşi Latife Hanım, 15 Mart 1923 tarihindeki Adana ziyaretlerinde bu konakta ağırlanmışlardır. Yapı, 1981 yılında Atatürk'ün doğumunun 100. yılı vesilesiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kamulaştırılarak müze haline getirilmiştir.

Müze, milli mücadele döneminde gösterilen kahramanlıkları ve Atatürk’ün kentle bağını simgeleyen belge ve eşyalara ev sahipliği yapar. Önemli bölümler şunlardır:

• Alt katta yer alan Fotoğraflar Bölümü'nde, Atatürk’ün Adana ziyaretlerini ve halkla buluşmalarını belgeleyen tarihi fotoğraflar sergilenmektedir.
• Üst kattaki Çalışma Odası'nda, Atatürk’ün kullandığı çalışma masası, dönemin telefonu ve resmi yazışmaları içeren belgeler korunmaktadır.
• Yatak Odası ve Latife Hanım Odası'nda dönemin Adana ev döşemelerini yansıtan geleneksel mobilyalar ve el dokuması kilimler yer alır.
• Müzede milli mücadele döneminde çıkarılan Yeni Adana Gazetesi arşivleri ve yerel direniş liderlerine ait kişisel eşyalar sergilenmektedir.

Adana Etnografya Müzesi

Adana Etnografya Müzesi, Çukurova’nın köklü Yörük ve Türkmen kültürünü yansıtan çok değerli bir merkezdir. Müze, tarihi süreçte Kuruköprü semtindeki 1845 yapımı Rum Kilisesi binasında hizmet vermiştir. Eserler günümüzde Seyhan ilçesindeki Yeni Adana Müze Kompleksi'ndeki kent müzesi bölümlerine taşınmıştır. Tarihi bina ise Kuruköprü Anıt Müzesi ve Geleneksel Adana Evi adıyla ziyarete açıktır.

Etnografik sergiler, göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçiş sürecindeki Çukurova insanının günlük yaşamını yansıtır. Başlıca etnografik unsurlar şunlardır:

• Toroslar’da yaşamını sürdüren Yörüklerin çadır hayatını ve dokuma tezgahlarını yansıtan gerçeğe yakın canlandırmalar ve balmumu heykeller.
• Karatepe ve çevresinde kök boyalar kullanılarak dokunan geleneksel motifli el emeği kilimler ve heybeler sergilenmektedir.
• Geleneksel Adana düğünlerini, kına gecesi kıyafetlerini ve yöresel elbiseleri tanıtan giyim kuşam koleksiyonları yer almaktadır.
• Bölgedeki bakırcılık esnafının ürettiği ibrikler, tepsiler, kahve değirmenleri ve Osmanlı dönemine ait el yazması eserler sergilenir.

Müzeleri Tek Günde Gezmek Mümkün mü?

Müzelerin büyük kısmını tek günde gezmek, coğrafi yakınlıkları sayesinde mümkün olsa da, aceleye getirilmemelidir. Kısıtlı bir zamanda maksimum verim almak istiyorsanız şu planlamayı uygulayabilirsiniz:

• Günün ilk yarısını, Seyhan ilçesindeki Yeni Adana Müze Kompleksi’ne ayırmalısınız. Kompleks içerisinde yer alan Arkeoloji Müzesi, Mozaik Teşhir Salonu, Kent, Tarım ve Sanayi müzelerini gezmek yaklaşık 3 saatlik yoğun bir zaman gerektmektedir.
• Öğle yemeği ve kısa bir dinlenme molasının ardından, yürüme mesafesinde olan tarihi Taşköprü, Tepebağ evleri ve hemen yakınındaki Adana Sinema Müzesi ile Atatürk Evi Müzesi'ni ziyaret edebilirsiniz.
• Şehir merkezindeki bu yoğun programın ardından, eğer vaktiniz kalırsa Kuruköprü semtinde yer alan Kuruköprü Anıt Müzesi ve Geleneksel Adana Evi'ni de listenize ekleyerek şehir merkezi rotanızı tamamlayabilirsiniz.
• Ancak merkezin dışındaki tarihi alanları ve müzeleri de kapsayacak daha rahat bir gezi deneyimi için Adana seyahatinize en az iki gün ayırmanız ve acele etmeden gezmeniz önemle tavsiye edilmektedir.

Müzekart ve Ziyaret Öncesi Kontrol

Adana’daki devlet müzelerinde T.C. vatandaşları için geçerli olan Müzekart büyük bir kolaylık sağlamaktadır. Geziniz öncesinde Müzekart durumunu ve detayları kontrol etmeniz seyahatinizin sorunsuz geçmesini sağlar:

• Adana Arkeoloji Müzesi, Yeni Müze Kompleksi ve Kuruköprü Anıt Müzesi gibi Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı resmi alanlara Müzekart ile kolayca giriş yapabilirsiniz.
• Adana Sinema Müzesi gibi belediyelere veya özel kuruluşlara bağlı bazı butik müzelerde farklı giriş politikaları uygulanabileceğinden, bu müzelerin Müzekart geçerlilik durumunu kapılarındaki gişelerden öğrenmeniz gerekmektedir.
• Müzelerin restorasyon, kapalı gün veya dönemsel çalışma saati değişiklikleri gibi güncel durumları her an değişebileceğinden, yola çıkmadan önce Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmî web sitesinden bilgileri teyit etmelisiniz.
• Giriş ücretleri ve ücretsiz giriş hakları yıldan yıla güncellendiği için bu detayları da yine yola çıkmadan önce Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmî sayfasından kontrol etmeniz faydalı olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Adana'da hangi müzeler var?

Adana’da ziyaret edilebilecek başlıca müzeler; devasa büyüklükteki Adana Müze Kompleksi (Arkeoloji Müzesi, Mozaik Salonu, Kent, Tarım, Sanayi ve Sinema/Edebiyat müzelerini barındırır), Adana Sinema Müzesi, Atatürk Evi Müzesi, Kuruköprü Anıt Müzesi ve Geleneksel Adana Evi'dir.

Adana Sinema Müzesi'nde ne var?

Adana Sinema Müzesi’nde, başta Adanalı ünlü sanatçı Yılmaz Güney olmak üzere Şener Şen, Ali Şen, Aytaç Arman gibi sinemaya emek vermiş Adanalı oyuncuların balmumu heykelleri, kişisel eşyaları, tarihi film afişleri, fotoğrafları ve 3500 kitaplık sinema kütüphanesi yer almaktadır.

Adana Arkeoloji Müzesi nerede?

Adana Arkeoloji Müzesi, Adana'nın merkez ilçesi olan Seyhan’ın Döşeme Mahallesi'nde yer almaktadır. Eski Milli Mensucat Fabrikası binasının restore edilmesiyle kurulan Yeni Adana Müze Kompleksi içerisinde hizmet vermektedir ve ulaşımı oldukça kolaydır.

Adana müzeleri pazartesi açık mı?

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı olan Adana Arkeoloji Müzesi ve Müze Kompleksi gibi resmi kurumlar pazartesi günleri ziyarete kapalıdır. Diğer butik müzelerin özel tatil günlerini ziyaret öncesinde teyit etmeniz önerilir.

Müzekart Adana müzelerinde geçerli mi?

Evet, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı olan Adana Arkeoloji Müzesi, Mozaik Salonu ve Kuruköprü Anıt Müzesi gibi yerlerde Müzekart geçerlidir. Belediye ve özel işletmelere ait bazı butik müzelerin kendi bilet politikaları geçerli olabilmektedir.

---